Radioteleskop
Nasz zespół realizuje projekt budowy studenckiego radioteleskopu, którego celem jest obserwacja sygnałów radiowych pochodzących z przestrzeni kosmicznej. Instrument umożliwia prowadzenie badań radioastronomicznych oraz rozwój kompetencji studentów w zakresie elektroniki, programowania,
analizy sygnałów i konstrukcji systemów pomiarowych.
Prace nad projektem rozpoczęły się w grudniu 2024 roku od szczegółowego przeglądu literatury naukowej oraz analizy istniejących rozwiązań w radioastronomii. Na tej podstawie opracowaliśmy koncepcję instrumentu oraz jego wstępny projekt techniczny. Głównym celem obserwacyjnym
radioteleskopu jest rejestracja emisji neutralnego wodoru o długości fali 21 cm (ok. 1420 MHz), która pozwala badać rozkład materii w Drodze Mlecznej oraz ruch gazu w galaktykach.
W ramach projektu:
- zaprojektowaliśmy i zbudowaliśmy system antenowy oparty na czaszy o średnicy 1,9 m, przystosowanej do obserwacji fal radiowych w paśmie około 1420 MHz,
- opracowaliśmy i zintegrowaliśmy system elektroniczny radioteleskopu wykorzystujący m.in. odbiornik SDR HackRF One, komputer Raspberry Pi oraz sterowniki silników umożliwiające precyzyjne pozycjonowanie anteny,
- przygotowaliśmy modele 3D elementów montażowych i uchwytów dla komponentów elektronicznych, które następnie zostały wykonane w technologii druku 3D,
- stworzyliśmy oprogramowanie sterujące w języku Python odpowiedzialne za kontrolę anteny, komunikację z urządzeniami oraz obsługę systemu bezpieczeństwa,
- opracowaliśmy panel sterowania dostępny przez przeglądarkę internetową, umożliwiający monitorowanie statusu systemu i zdalne sterowanie radioteleskopem,
- przeprowadziliśmy testy systemu radiowego, stabilności odbiornika SDR oraz analizę zakłóceń mogących wpływać na obserwacje,
- zaprojektowaliśmy system zdalnego resetu urządzeń oraz moduły zabezpieczające umożliwiające bezpieczną pracę aparatury zainstalowanej na dachu budynku.
We wrześniu 2025 roku radioteleskop został zainstalowany na dachu Wydziału Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Poznańskiej, gdzie przeprowadzono jego integrację z infrastrukturą oraz pierwsze testy terenowe.
Obecnie trwają dalsze prace nad rozwojem oprogramowania, automatyzacją obserwacji oraz analizą sygnałów radiowych. W kolejnych etapach planowane jest prowadzenie regularnych obserwacji radioastronomicznych oraz rozwój systemu umożliwiającego mapowanie emisji wodoru w naszej Galaktyce.
